Genel İşçilik Alacakları Kıdem Tazminatı

Kıdem Tazminatı Nedir? Kıdeme Dahil Olmayan Süreler nelerdir?

Kıdem Tazminatı
Yazar admin

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, işverene ait bir ya da birkaç iş yerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde, işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve iş yerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık kanuni esaslar dahilinde hak kazandığı, kendisine ödenen toplu paradır.

Kıdem Nedir?

İşçinin aynı iş yeri bünyesindeki çalışmalarına “kıdem” adı verilir. İşçilerin kıdemleri, iş sözleşmesinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik iş yerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır.

Örneğin işçi bir iş yerinde 6 aydır çalışıyor ise işçinin o iş yerinde 6 aylık kıdemi olduğu kabul edilir. Kısaca kıdem, bir işçinin aynı iş yerinde ne kadar süredir çalıştığıdır.

Kıdem süresinde hesaba katılmayan haller

İşçi aynı iş yerinde çalışmaya devam ederken çalıştığı bazı süreler kural olarak kıdem olarak kabul edilmez. Bu süreler kanunla belirlenmiştir. İşçinin kıdem tazminatı hesaplanırken dikkate alınmayacak süreler şunlardır:

  • Çalışılmayan süreler kıdem hesabında dikkate alınmaz. Mazeretsiz ve izinsiz devamsızlık günleri bu sürelere örnektir.
  • Tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler de kıdem tazminatına esas sürede dikkate alınmaz.
  • İşçinin ücretsiz izinli olduğu günler kıdemine dahil edilemez.
  • Grev ve lokavtta geçen sürelerde işçi çalışmadığından işçinin kıdemi hesaplanırken bu süreler hesaplamaya dahil edilmez. 
  • İşçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler, kıdem süresinden sayılmamalıdır. Örneğin ücretsiz izinde geçen süreler kıdem tazminatına esas süre bakımından dikkate alınmaz.

Örneğin işçi, A iş yerinde 14 ay çalışmış olsun. Bu 14 ayın 4 haftasında ücretsiz izin kullanmış olan bir işçinin kıdem tazminatı, 14 ay üzerinden değil bu ücretsiz izinlerin dahil edilmediği 13 ay üzerinden hesaplama yapılacaktır.

Kıdem süresinde hesaba katılan haller

4587 sayılı İş Kanununun 55. Maddesinde “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” sıralanmıştır. Yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılan bu haller kıdem süresinin hesabında da kıyasen uygulanmaktadır. İşçi maddede sayılan bu hallerde her ne kadar fiilen çalışmasa da, kıdem süresinin hesabında çalışmış gibi kabul edilir.

İşçinin çalışmış kabul edileceği haller şöyledir:

  • İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler ( Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.)
  • Kadın işçilerin kullandığı doğum izni günleri
  • İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası kıdem süresinden sayılmaz.)
  • Çalışmakta olduğu iş yerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız 1 haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın 15 günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla)
  • 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar (kanun bu maddede çalışma süresinden sayılan halleri sıralamıştır.)
  • Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri
  • 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler
  • İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler

Sayılan bu süreler işçinin kıdeminden sayılır ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır.

Deneme süresi kıdem tazminatı hesabına dahil midir?

Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok 2 ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle 4 aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi kıdeme dahildir. Yani işçiye 2 aylık deneme süresi uygulanmış ve bu işçi deneme süresinden sonra 8 ay çalışmış ise toplam 10 aylık kıdemi olduğu kabul edilir.

Kıdem tazminatı ile ilgili bir sonraki yazımızda “Kıdem tazminatının şartları nelerdir? Kimler kıdem tazminatı alabilir? Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?” sorularını yanıtlayacağız. 

Yazar Hakkında

admin

3 Yorum Bulunuyor

  • 2010 ve 2018 yılları arası çalışmaktayım yildirma yapiyorlar bulundum bolumde 8 kisi var ve tek beni biliyor lar yaptım iş ağır ve yorucu ne yapmalim

  • Merhaba,
    Bir sorum olacaktı nisan 2018 de işten çikarildim magaza muduru olarak 3.5 yil calistiktan sonra magaza icerisinde yardim ile temas olmadan hakaretler sonucu isten atildim hic bir sey odenmedi idari izine cikarildim atilmadan once oda 10 gun surdu sonrasinda atildim yedi gun sonrada sayima cagrildim fakat arada gecen sureyi goz onunde bulundurdum 14.000 stoklu magaza ve sayima katilmadim toplam alacagim 60.000 civari iken arkamdan tam 60.000 acik cikarildi:) ve icraya verildi bende itiraz dilekcesi yazdim uzerinden 1 yil gecti dosyam acik gozukuyor fakat karsi taraf herhangi bir dava baslatmadi bu dava ne zaman duser? Bu arada bende arabulucudan sonra henuz davayi baslatmadim konu hk dusuncenizi bagislarsaniz cok memnun olurum saygilar

  • Ve ek olarak 3.5 yilda 3 yil senelik izin kullanmadim son ayki 3000 tl pirimimi odemediler fazla mesailerim cok fazla şahitlerim mevcut hazir ortalama 7.000 tl net maaş geçiyordu elime

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.