Genel Kıdem Tazminatı

İşçi Hangi Hallerde Kıdem Tazminatı Alır?

Kıdem Tazminatı
Yazar admin

Kıdem Tazminatı hususu işçiler arasında her daim en çok merak edilen konulardan biridir. Her işçi iş yerinden ayrılırken kıdem tazminatını alarak ayrılmak ister. İşçilerin en sık sorduğu soruların başında “Kıdem tazminatımı alabilir miyim? sorusu gelmektedir. Bu yazımızda kimler hangi koşullarda kıdem tazminatı alabilir, kıdem tazminatının şartları nelerdir sorularını yanıtlayacağız.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Koşulları Nelerdir?

Kıdem tazminatı şartları iş kanunlarında düzenlenmiştir. Yasada belirlenen şekilde iş sözleşmesi sonlandırılan veya iş sözleşmesini kendi sonlandıran işçi kıdem tazminatına hak kazanabilir. İlk olarak işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için, kıdemden sayılan sürelere göre bir iş yerinde 1 yıldır çalışıyor olması gereklidir. “Kıdem nedir? Kıdem süresi nasıl hesaplanır?” sorularına yanıt bulabilmek için bir önceki yazımızı buraya tıklayarak okuyabilirsiniz. Bununla birlikte az sonra değineceğimiz şekilde kıdem tazminatına hak kazandıracak şekilde iş sözleşmesinin sona ermiş olması gereklidir.

Kimler Kıdem Tazminatı Alabilir?

İş sözleşmesi aşağıda sayılan hallerde sona eren işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanır:

1. İşveren tarafından iş sözleşmesi haklı neden bulunmadan feshedilirse, işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

İşveren iş sözleşmesini İş Kanunu’nun 25. maddesinde sayılı sınırlı hallerde haklı nedenle feshedebilir. Haklı nedenle fesihte işveren işçiye ihbar süresi tanımak veya ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olmadığı gibi; kıdem tazminatı ödemekle de yükümlü değildir. Ancak işverenin yapmış olduğu her haklı nedenle fesih hukuken geçerli olmayabilir. Yani feshe konu edilen olay ve nedenlerin incelenmesi, gerçekten kanunun aradığı haklı nedenlerden olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir. Fesih sebepleri haklı bir neden teşkil etmiyorsa, fesih bildiriminde haklı nedenle fesih yazsa dahi fesih geçersiz kabul edilecek ve işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanacaktır.

 2. İş sözleşmesi geçerli nedenle feshedilen işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

İşveren işçinin sözleşmesini işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, iş yerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanarak feshederse işçiye kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Yani işveren iş sözleşmesini İş Kanunu’nun 18. maddesine göre geçerli nedenle feshederse işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

3. İşçi, iş sözleşmesini askerlik sebebi ile sonlandırırsa kıdem tazminatına hak kazanır.

4. İşçi yaş hariç emeklilik nedeni ile iş sözleşmesini sona erdirirse kıdem tazminatına hak kazanır.

5. Kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde kendi isteği ile iş sözleşmesini sona erdirirse kıdem tazminatı alır.

6. İşçinin ölümü halinde mirasçıları kıdem tazminatına hak kazanır.

7. İş Kanununun 24. maddesinde düzenlenen ve işçiye tanınan haklı nedenle fesih hallerinde işçi kıdem tazminatını alarak sözleşmesini sonlandırabilir.

Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, İş Kanunu’nun 24. maddesi uyarınca aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

Sağlık sebepleri:

  • İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa
  • İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

  • İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa
  • İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa
  • İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa
  • İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından iş yerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa
  • İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse
  • Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa,yahut çalışma şartları uygulanmazsa

Zorlayıcı sebepler:

  • İşçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa

İşçinin kıdem tazminatına hak kazanma şartlarının neler olduğunu uygulamadan örneklerle sonraki yazılarımızda ele almaya devam edeceğiz. Siz de soru ve görüşlerinizi dilerseniz iletişim bölümümüzden bizimle paylaşabilirsiniz.

Yazar Hakkında

admin

Yorum Yap